CHUYỆN XƯA, CHUYỆN NAY CỦA NGHỀ QUẢNG CÁO

Người Đầu Vuông mới nhặt nhạnh được phần tỉ tê chia sẻ của chị Thụy Khanh (Reach IMC) hay ho quá nè nên mạn phép chị mượn về để bà con cùng đọc thư giãn đầu tuần nè!

Bao nhiêu năm nay cả thế giới đã quan ngại về khoảng cách của hai thế hệ cha mẹ và con cái. Khoảng cách không đến từ sự khác biệt về tuổi tác mà từ nhân sinh quan. Con cái không bao giờ có cơ hội được trải qua những gì thế hệ cha mẹ mình đã từng trải qua. Và cha mẹ không thể sống lại tuổi xuân theo cách con cái đang sống hiện giờ. Một vấn đề nan giải.
Nhưng đã có ai nêu lên quan ngại về khoảng cách của hai thế hệ trong công việc chưa ta, đặc biệt trong ngành quảng cáo non trẻ ở Việt Nam?

Nhắc lại thời “khai thiên lập địa” những năm 1997-2007, thời viết copy trên chiếc iMac màu mè dễ thương, thời check copy phải xếp 4 hay 5 lớp phim mà “tiếng địa phương” gọi là chồng tram, thời Art director còn bò ra cắt cắt dán dán làm layout. Thời đó làm gì có bác Gồ để search đủ thứ trên trời dưới đất, làm gì có Face để tự do ca thán, than thở, nói tiếng Đan Mạch những khi bức xúc.

Nghe có vẻ thô sơ nhưng chính là thời vàng son của quảng cáo. Vàng son ở chất lượng sáng tạo, ở lửa nhiệt huyết, ở quan hệ giữa người với người thật vô tư. Account và Creative có thể đập bàn, khóc lóc, và ghét nhau. Nhưng chỉ đập bàn, khóc lóc và ghét nhau tại cái bàn đó, tại thời điểm đó, tại project đó, rồi thôi. Không ai rảnh hơi đi quy kết nhau, ly khai nhau cả vì ai cũng hiểu tất cả vì công việc. Thời đó ngày nào cả team Creative cũng kéo nhau đi ăn trưa cơm hàng cháo chợ. Anh Account chở chị Creative.

Thời đó, khách hàng bá cổ kề vai Agency để cùng sinh ra những sản phẩm để đời. “Nâng niu bàn chân Việt”, “Đèn đom đóm”, “Knorr – Mỗi món ăn một lời chúc”, “Nói theo cách của bạn”… Present những ý tưởng trên trời, khách hàng gật đầu cái rụp: “Làm đi, chị về xin budget liền”. Thời huy hoàng với khách hàng U, print ad toàn die-cut hay insert vào tạp chí, 1 tháng 3-4 TVC chạy rần rần.

 

Thời đó, không biết tự ái là gì. Bị sếp kill idea, rồi Account kill idea, khách hàng kill idea ào ào. Không sao, kill idea này mọc idea khác. Tự làm, tự học, tự chiêm nghiệm. Làm miệt mài ngày nào 8-9g tối, cuối năm chị MD mời vô phòng khen tinh thần làm việc và thưởng 50 đô mà cũng không tự ái. Chỉ tự ái khi khách hàng U vì quá yêu copy mình viết cho Knorr, 8 lời chúc Tết đậm đà rất liên quan với 8 món ăn truyền thống, đã gửi 1 văn bản khẳng định bản quyền của U và bắt mình ký tên “bán con” dưới dòng chữ “Người làm công ăn lương của công ty…”. Thế là tự ái dồn cục không chịu ký.

Thời đó là thế! Còn thời này thì sao? Các em cuối 8X và 9X bước vào thế giới quảng cáo vì vui, vì được tự do, vì được thể hiện cái “Tôi”. Nhưng hình như các em hiểu 3 điều này sai sai làm sao ấy.

“Vui” là lúc nào cũng phải xuôi chèo mát mái, bán idea là được mua liền, ai ai cũng nở nụ cười rạng rỡ với mình mới vui.

“Tự do” là muốn làm thì làm không muốn thì thôi. Em không thích job này không làm, không thích Account này không làm, không có mood không làm.

“Cái tôi” thì lúc nào mọi người cũng phải tôn trọng, idea của mình là hay nhất. Ai cũng có “cái tôi”, nhưng “cái tôi” cần được trui rèn, lên bờ xuống ruộng 4-5 năm sẽ khác với “cái tôi” của ai đó mới chân ướt chân ráo vào nghề.

Thời này, bạn trẻ đụng khó là thôi nghỉ, freelance cho khỏe. Các em có cuộc sống khá dễ dàng, cơm bưng nước rót từ tấm bé, nên chưa hiểu đạo lý “Cái gì cũng có giá của nó”. Muốn sướng phải khổ trước, muốn bén phải mài, muốn lên cao phải vươn từ dưới thấp.

Thời này, bạn trẻ rất nhạy bén với công nghệ. Đó là thế mạnh của tuổi trẻ. Nhưng cũng đừng quên cách giao tiếp với con người. Vì cuối cùng, quảng cáo phải mang tính nhân văn mới chạm tới trái tim. Với mình, chữ “công” trong “công nghệ” mang ý nghĩa “công cụ”, tức là phương tiện mà thôi. Công nghệ ăn quá sâu nên thời này người ta nói chuyện với nhau bằng tay qua email, facebook, skype, etc chứ không bằng mồm nữa.

Thời này, bạn trẻ rất giỏi sáng tạo idea thể hiện được bản thân, mà quên nhiệm vụ của mình là kết nối với người tiêu dùng ở ngoài kia.
Cuộc sống thay đổi, không gì là bất biến. Chỉ mong một thế hệ kế thừa ráng chịu cực chịu khổ một chút để ăn nằm với nghề sáng tạo bằng niềm say mê vô tư nhất.

BÌNH LOẠN CÙNG NGƯỜI ĐẦU VUÔNG:

Tùng! Tùng! Tùng! (rung chuông gõ trống mong được gặp Thanh Thiên đại nhân vì xét mình cũng là kẻ sinh sau đẻ muộn, NguoiDauVuong cũng thấy có phần oan ức cho lớp hậu bối). Khách quan mà nói, nếu ví ngành quảng cáo như đỉnh Fansipan một thập niên trước chỉ có vài trăm người thực sự đam mê mới dám chinh phục, thì nay với sự “trợ giúp” của cáp treo leo đỉnh mất 15 phút, mỗi ngày đỉnh Fansipan có thể đón vài trăm người. Vậy tất nhiên sẽ không thể tránh khỏi những người “lên đỉnh” chỉ để check in khoe chơi. Song vẫn sẽ còn những người leo núi chính chuyên thực sự muốn thử thách bản thân để chinh phục đỉnh cao mới. Bản thân Vuông cũng đã và đang được diện kiến rất nhiều người trẻ làm quảng cáo bằng tất cả đam mê và nhiệt huyết nhằm tạo nên những campaign chạm tới trái tim. Vậy nên mong các tiền bối đừng mất lòng tin vào tương lai của ngành quảng cáo nước nhà 🙂

Bạn cũng có thể thích Thêm từ tác giả

Comments